یکی از حساسترین مراحل خرید و فروش ماشین، جمع کردن مدارکیه که برای فروش لازمه و بعضیهاشون باید دست فروشنده باشه و بعضیاشون رو خریدار باید بیاره. اگه این مدارک ناقص باشه یا یه قسمتش کم باشه، ممکنه کلی دردسر حقوقی درست بشه و حتی جلوی انتقال ماشین به خریدار رو بگیره. شاید فکر کنی فقط کارت ماشین، برگ سبز و کارت سوخت رو باید موقع معامله ببری؛ ولی اینا به تنهایی کافی نیستن و بسته به اینکه ماشین رو چطور میخوای منتقل کنی، باید یه سری مدارک دیگه هم آماده کنی.
تو این مطلب، همه مدارکی که برای فروش ماشین به روشهای مختلف لازمه رو معرفی میکنیم، مثل مدارک مورد نیاز برای وکالت فروش ماشین و انتقال سند توی دفترخونه.
تمامی مدارک لازم فروش خودرو را بشناسید
برای تعویض پلاک ماشین، که یکی از حساسترین مراحل فروش خودروئه، باید یه سری مدارک کامل و آماده داشته باشی. این مدارک رو حتماً موقع انجام این کار همراهت ببر تا کارت راه بیفته.
مدارک شناسایی
برای انجام مراحل تعویض پلاک ماشین، حتماً باید کارت ملی و شناسنامهٔ اصلی هر دو نفر، یعنی فروشنده و خریدار، همراهتون باشه؛ چون با کپی این مدارک کار راه نمیافته. فقط یه استثنا داره: اگه خریدار وکالتنامهٔ رسمی برای تعویض پلاک داشته باشه، دیگه لازم نیست مدارک فروشنده رو بیاره. کارت ملی و شناسنامه واسه اینه که هویت هر دو طرف تأیید بشه و بتونن مدارک مهمی مثل برگ سبز و کارت خودرو رو به اسم جدید منتقل کنن.
کارت خودرو
کارت خودرو یه مدرکیه که توش یه سری اطلاعات مشخص نوشته شده، مثل:
– مشخصات صاحب ماشین، یعنی اسم و فامیل، اسم پدر، جای صدور شناسنامه و کد ملی
– شماره پلاک
– نوع ماشین
– مدلش
– ظرفیتش
– یه سری مشخصات فنی مثل تعداد سیلندر، محور و چرخها
– اطلاعات حساسمثل شماره موتور، شماره شاسی و کد VIN
توی مراکز تعویض پلاک، از کارت خودرو و برگ سبز استفاده میکنن تا ماشین رو بازدید فنی کنن و مطمئن شن که اصل و درسته. اگه شماره شاسی که روی ماشین حک شده با کارت یکی نباشه یا موتور عوض شده باشه، ممکنه تعویض پلاک انجام نشه و حتی ماشین رو توقیف کنن. کارت خودرو یه جورایی سند وکالت فروش ماشین هم حساب میشه و اگه بخوای ماشین رو وکالتی بفروشی یا بخری، بدون این کارت اصلاً کارت نمیگیره.
برگ سبز خودرو
برگ سبز خودرو یکی از مهم‌ترین مدارکی هست که برای فروش ماشین لازم داری و از نظر پلیس، همون سند مالکیت خودرو محسوب میشه. توی این برگه هم اطلاعات صاحب ماشین نوشته شده و هم مشخصات خودش، ولی جالبه که مشخصات خودرو توش خیلی دقیق‌تر و کامل‌تره.
یه نکته مهم اینه که گاهی بالای همین برگ سبز نوشته میشه که ماشین «در رهن» هست. اگه این عبارت رو دیدی، بهتره از خریدش منصرف بشی؛ چون ممکنه به خاطر اقساط باقی‌مونده، نتونی ماشین رو از رهن دربیاری و به اسم خودت کنی.
بدون برگ سبز هم اصلاً نمیتونی سند رو منتقل کنی یا پلاک عوض کنی. اگه گمش کردی، اول باید بری المثنی بگیریش. علاوه بر این، برگ سبز برای دادن وکالت فروش ماشین هم جزو مدارک ضروریه.
بعد از اینکه پلاک عوض شد، این برگه به همراه کارت خودرو، به آدرس خریدار فرستاده میشه.
سند کمپانی
سند کمپانی یکی از کلیدی‌ترین مدارک موقع فروش ماشینه و بدون اون، نه تعویض پلاک انجام میشه نه انتقال مالکیت. این سند رو خود کارخونه سازنده صادر میکنه و توش تمام مشخصات فنی خودرو کامل نوشته شده. هر بار که ماشین توی دفترخونه به صورت رسمی دست به دست میشه، یه برگه به این سند اضافه میشه که توش قید میشه مالکیت به خریدار جدید منتقل شده. اگه بخوای مالکیت ماشینت رو توی دادگاه ثابت کنی، این مدرک خیلی به کارت میاد، چون دادگاه فقط کسی رو مالک میدونه که سند کمپانی به اسمش باشه.
حالا اگه سند کمپانی رو نداشته باشی، بازم میتونی پلاک عوض کنی؛ فقط باید فروشنده با بقیه مدارک لازم بره دفترخونه، وکالتنامه بگیره و انجام کارهای گرفتن سند المثنی رو بسپاره به خریدار.
برگ معاینه فنی
اگه ماشینت بیشتر از ۴ سالشه، موقع فروش باید برگه معاینه فنی رو جزو مدارک بدی. ولی برای تاکسی قضیه فرق داره؛ یعنی اگه عمر تاکسی از یه سال بیشتر شد، فروشنده موقع عوض کردن پلاک باید برگه معاینه فنی رو تحویل بده.
بیمه شخص ثالث
فروش ماشین بدون بیمه شخص ثالث اصلاً راه نداره و قانوناً ممنوعه. برای همین، بیمه شخص ثالث یکی از اون مدارکیه که موقع فروش ماشین حتماً باید باشه. اونقدر این موضوع مهمه که توی آگهی‌های فروش ماشین، همیشه می‌نویسن که چقدر از اعتبار بیمه مونده.
کارت سوخت
با این وضعیتی که این روزا پیش اومده، یعنی اون بحران‌های کمبود بنزین و این که هر چند وقت یه بار کارت‌های سوخت آزاد رو از پمپ بنزین‌ها جمع میکنن، داشتن کارت سوخت موقع فروش ماشین حسابی واجب شده. کارت سوخت مال خود ماشینه و به اسم صاحبش صادر نمی‌شه؛ برای همین میتونی موقع تعویض پلاک یا توی دفترخونه، مستقیم از دست فروشنده تحویلش بگیری.
مدارک احراز محل سکونت
برای اینکه سند ماشین حسابی به اسمت بخوره و کارت خودرو و برگ سبز برسه خونت، اول باید بری تو سامانه سخا به آدرس sakha.epolice.ir و یه تأییدیه برای آدرست بگیری. توی این مرحله، خریدار باید یه سری مدرک مثل سند خونه، اجاره‌نامه یا جواز کسب آپلود کنه. نکته جالبش اینه که اگه سند یا اجاره‌نامه به اسم زنت یا پدر و مادرت باشه هم اشکالی نداره. بعد از اینکه مدارکت رو فرستادی و هزینه رو پرداخت کردی، یه مأمور پست میاد خونت و آدرست رو چک میکنه و تأییدش میکنه.
برگ تسویه خلافی و مفاصا حساب
برای اینکه بتونی پلاک عوض کنی، حتماً باید اول همه خلافی‌های ماشینت رو کامل بدی، عوارض شهرداری رو هم تسویه کنی و مالیات نقل و انتقال رو هم بپردازی. اگه میخوای مدارک فروش ماشین رو بگیری، فروشنده باید جدا جدا این کارها رو انجام بده: خلافی‌ها رو از سامانه سخا یا پلیس 10+ بپردازه و عوارض شهرداری رو هم توی سامانه تهران من یا شهرزاد صاف کنه. یه جاهایی هم هست که توی مرکز تعویض پلاک، با کارت‌خوان میتونی خلافی رو همین‌جا تسویه کنی.
کارت بانکی
شاید برات عجیب باشه، ولی کارت بانکی که به اسم خریدار و فروشندهست، یکی از مدارکی به حساب میاد که برای فروش ماشین لازمه. هزینه تعویض پلاک معمولاً با خریداره و به خاطر همین، باید کارت بانکی که به اسم خودشه رو ارائه بده.
برگ گارانتی
این مورد از اون مدارکی هست که موقع فروش ماشین لازم میشه و معمولاً برای خودروهایی کاربرد داره که چندان ازشون نگذشته و هنوز گارانتی کارخونه‌ای دارن. برای اینکه گارانتی ماشین به اسم خریدار جدید منتقل بشه، هم فروشنده و هم خریدار باید برن نمایندگی خودروساز و مدارک شناسایی خودشون و مدارک ماشین رو همراه داشته باشن و تحویل بدن.
مدارک لازم برای فروش خودرو در محضر کدامند؟
خب، ببینید، اینو همه می‌دونیم که پلیس راهور برگ سبز رو به عنوان مدرک مالکیت ماشین قبول داره. ولی اگه یه روز قضیه بکشه توی دادگاه و یکی شکایت کنه، اون موقع دیگه سند کمپانی حرف اول رو میزنه و خیلی مهم‌تر از برگ سبزه. توی فروش ماشین هم، سند کمپانی به اندازه برگ سبز ارزش داره و جزو مدارک اصلیه. دادگاهها معمولاً کسی رو مالک واقعی ماشین می‌دونن که آخرین بار سند کمپانی به اسمش خورده باشه. برای همینم هست که باید برید دفترخونه و کار انتقال رو رسمی کنید.
حالا برای اینکه بتونید توی دفترخونه ماشین رو به اسم کسی بزنید، این مدارک رو باید همراه داشته باشید:
– برگ سبز جدید ماشین که به اسم خریدار باشه
– سند کمپانی یا همون بنچاق، اگه موجود باشه
– یه تأییدیه از مراکز تعویض پلاک که بگه انتقال انجام شده
– کارت ملی و شناسنامه هر دو طرف، یعنی خریدار و فروشنده
– بیمه شخص ثالث که حتماً باید معتبر باشه
– کارت سوخت ماشین
– برگهای که بگه خلافی و عوارض ماشین تسویه شده
– رسیدی که بابت هزینه انتقال سند پرداخت کردید
– و اگه فروشنده نتونه بیاد، وکالتنامه از طرفش
مدارک لازم برای فروش خودرو صفر چیست؟
برای فروش ماشین صفر، مدارکی که لازم داری تقریباً همون چیزاییه که برای ماشین کارکرده میخوای؛ فقط یه فرق کوچیک داره و اونم اینه که اگه ماشین کمتر از ۴ سالش باشه، دیگه لازم نیست برگه معاینه فنی بدی. یه نکته دیگه هم اینه که اگه گارانتی ماشین هنوز معتبره، خریدار میتونه ازت بخواد که بری نمایندگی و کارت گارانتی رو به اسمش منتقل کنی.
حالا اگه میخوای حواله یه ماشین صفر رو بخری، حواست باشه که توی حواله حتماً نوشته شده باشه «امکان عقد قرارداد صلح». چون اگه این جمله توش نباشه، خرید و فروش حواله اصلاً قانونی نیست و حتی اگه همه مدارک رو هم جمع کنی، نمیتونی سند رو به اسم خودت بزنی.
مدارک لازم برای وکالت فروش خودرو چیست؟
خیلی از آدم‌های کاربلد توی بازار ماشین می‌گن که از خرید خودروی وکالتی پرهیز کن؛ چون اگه فروشنده مدارک وکالت رو جعل کنه یا راستش رو نگه، ممکنه کلی دردسر برات پیش بیاد. مثلاً اگه ماشین سرقتی باشه یا فروشنده ممنوع‌المعامله شده باشه، حتی با اینکه همه مدارک فروش رو هم داشته باشی، ممکنه موقع تعویض پلاک ماشین رو توقیف کنن. یه مورد دیگه هم اینه که اگه سند کمپانی به اسم فروشنده نباشه، باید برای اینکه ماشین رو به اسم خودت بزنی، بری دادگاه شکایت کنی و ماه‌ها درگیر پرونده بشی.
از طرفی اگه تو فروشنده باشی و توی وکالتنامه مهلت رفتن به تعویض پلاک رو مشخص نکنی، خریدار ممکنه هیچ وقت نره و همه خلافی‌هایی که میزنه به اسم تو ثبت بشه.
مدارکی که برای دادن وکالت فروش ماشین لازمه، توی این لیست اومده:
برگ سبز ماشین
مبایعه‌نامه رسمی
کارت خودرو
بیمه شخص ثالث
برگ معاینه فنی
رسید تسویه خلافی، عوارض شهرداری و مالیات نقل‌وانتقال
کارت ملی و شناسنامه هر دو طرف معامله
برگ کمپانی و بنچاق‌هاش (اسناد خریدوفروش رسمی)
بدون این مدارک، به تعویض پلاک نروید
توی این نوشته اومدیم همه مدارکی که برای فروش ماشین لازمه رو معرفی کردیم و گفتیم هر کدومشون چقدر اهمیت دارن. همین‌طور توضیح دادیم که اگه بخوای سند رو توی دفترخونه جابجا کنی یا ماشین رو وکالتی بدی، باید کدوم کاغذها رو همراهت ببری. پیشنهاد می‌کنم قبل از اینکه بری مراکز تعویض پلاک، این چک‌لیستی که توی مقاله گذاشتیم رو جلوت بذاری و تا وقتی همه مدارکی که نوشته شده رو جمع نکردی، نری اونجا؛ چون اگه یه چیزی کم باشه، برای گرفتن وقت دوباره باید کلی معطل شی.