راهنمای جعبه فیوز برلیانس h330

جعبه فیوز برلیانس H330 از آن بخش هایی است که معمولاً وقتی سراغش می رویم، یک وسیله برقی از کار افتاده و وقت عیب یابی محدود است. فن بخاری کار نمی کند، چراغ ها روشن نمی شوند، شیشه بالابر واکنش ندارد یا برق یکی از تجهیزات قطع شده است. در چنین شرایطی دانستن محل جعبه فیوز و تشخیص درست فیوز، جلوی تعویض های بی دلیل و دست کاری سیم کشی را می گیرد.

در بررسی دفترچه رسمی H330 و مستندات فنی مربوط به این خودرو، دو محل برای فیوزها و رله ها دیده می شود: جعبه داخل اتاق و جعبه داخل محفظه موتور. چیدمان فیوزها ممکن است با توجه به تیپ، سال تولید و نسخه خودرو تفاوت هایی داشته باشد؛ برای همین شماره روی نقشه درپوش و دفترچه همان خودرو، معیار اصلی است.

جعبه فیوز برلیانس H330 کجاست؟

برلیانس H330 دو مجموعه فیوز و رله دارد:

• جعبه فیوز داخل اتاق
• جعبه فیوز و رله داخل محفظه موتور

جعبه فیوز داخل اتاق

جعبه داخلی زیر داشبورد و در قسمت پایین سمت راننده قرار گرفته است. برای دسترسی به آن معمولاً باید درپوش بخش پایینی داشبورد را باز کنید. محل دقیق دسترسی از روی فرم درپوش مشخص می شود و نیازی به باز کردن داشبورد یا جدا کردن قطعات بزرگ کابین نیست.

این جعبه معمولاً فیوز مربوط به بخشی از تجهیزات کابین و برخی مدارهای کنترلی را در خود دارد. فیوز دمنده سیستم تهویه و فیوز اهرم چراغ ها نیز در جدول دفترچه با شماره های F47 و F46 معرفی شده اند.

جعبه فیوز داخل موتور

جعبه دوم زیر کاپوت قرار دارد و در محفظه موتور، داخل یک قاب پلاستیکی محافظ دیده می شود. روی درپوش این جعبه معمولاً نقشه یا نشانه های مربوط به فیوزها و رله ها درج شده است.

مدارهایی که جریان بالاتری مصرف می کنند یا به بخش های اصلی خودرو مربوط هستند، ممکن است در این جعبه قرار گرفته باشند. قبل از باز کردن درپوش، خودرو را خاموش کنید و کلید را از مغزی خارج کنید. اگر فن رادیاتور یا بخشی از موتور فعال است، تا توقف کامل آن صبر کنید.

فرق فیوز و رله چیست؟

فیوز برای محافظت از سیم کشی و تجهیزات در برابر جریان بیش از حد استفاده می شود. وقتی اتصال کوتاه یا مصرف غیرعادی اتفاق بیفتد، بخش فلزی داخل فیوز قطع می شود و برق آن مدار را می بندد.

رله یک کلید الکتریکی است که اجازه می دهد مدارهای پرمصرف با فرمان مدارهای کم مصرف فعال شوند. برای نمونه، ممکن است دکمه یا کلید داخل کابین فقط فرمان فعال شدن رله را صادر کند و جریان اصلی از مسیر رله عبور کند.

اگر فیوز سالم باشد ولی تجهیز موردنظر کار نکند، مشکل الزاماً از فیوز نیست. رله، سوکت، اتصال بدنه، سیم کشی، کلید یا خود قطعه مصرف کننده هم می تواند ایراد داشته باشد.

معنی شماره های F46 و F47 در H330

دفترچه راهنمای رسمی H330 دو مورد را با جزئیات قابل استناد معرفی می کند:

F46 به مدار اهرم یا کلید ترکیبی چراغ ها مربوط است. اگر عملکرد چند بخش مرتبط با دسته چراغ ها از بین رفته باشد، بررسی این فیوز منطقی است. از روی همین شماره نمی توان نتیجه گرفت که هر ایراد چراغ جلو حتماً از F46 است؛ چراغ ها مدارهای جداگانه، سوکت، لامپ، اتصال بدنه و گاهی رله مرتبط هم دارند.

F47 برای دمنده سیستم تهویه با ظرفیت ۳۰ آمپر معرفی شده است. اگر فن بخاری و کولر در هیچ یک از سرعت ها کار نمی کند، این فیوز یکی از اولین مواردی است که باید بررسی شود. در صورتی که فن فقط در بعضی سرعت ها کار کند، احتمال خرابی مقاومت فن، کلید کنترل یا اتصالات هم مطرح می شود و تعویض فیوز به تنهایی مشکل را برطرف نمی کند.

چطور فیوز سوخته را تشخیص بدهیم؟

پس از بیرون آوردن فیوز، نوار فلزی داخل آن را نگاه کنید. در فیوز سالم، این نوار پیوسته است. اگر نوار ذوب شده، شکسته یا سیاه شده باشد، فیوز سوخته است.

گاهی سوختگی با چشم به راحتی دیده نمی شود. در این حالت استفاده از مولتی متر روی حالت تست اتصال، نتیجه دقیق تری می دهد:

1. خودرو را خاموش کنید.
2. فیوز را با ابزار مخصوص یا انبردست ظریف بیرون بکشید.
3. دو پراب مولتی متر را به دو پایه فیوز بزنید.
4. در فیوز سالم، اتصال الکتریکی برقرار است.
5. در فیوز سوخته، اتصال قطع خواهد بود.

برای بررسی فیوز، آن را در حالی که داخل مدار قرار دارد با ابزار فلزی لمس نکنید. اتصال کوتاه در فضای کوچک جعبه فیوز می تواند به مدارهای دیگر آسیب بزند.

روش تعویض فیوز H330

تعویض فیوز کار پیچیده ای نیست، ولی بی دقتی در انتخاب آمپراژ می تواند آسیب جدی ایجاد کند.

1. خودرو را در محل امن متوقف کنید.
2. سوئیچ را خارج کنید و همه مصرف کننده های برقی را خاموش کنید.
3. درپوش جعبه فیوز مربوط به مدار را باز کنید.
4. نقشه روی درپوش یا دفترچه را بررسی کنید.
5. فیوز مشکوک را بیرون بکشید.
6. رنگ، شکل و ظرفیت فیوز جدید را با نمونه قبلی تطبیق دهید.
7. فیوز جدید را در جای خود فشار دهید تا کاملاً بنشیند.
8. تجهیز مربوطه را آزمایش کنید.
9. درپوش جعبه فیوز را درست ببندید.

فیوز جدید باید دقیقاً هم آمپر نمونه اصلی باشد. جایگزین کردن فیوز ۲۰ آمپر با ۳۰ آمپر برای جلوگیری از سوختن دوباره، راه حل نیست؛ در این وضعیت ممکن است سیم کشی قبل از فیوز آسیب ببیند.

اگر فیوز دوباره سوخت چه کار کنیم؟

سوختن دوباره فیوز معمولاً یعنی ایراد اصلی هنوز وجود دارد. علت می تواند اتصال کوتاه در سیم کشی، نفوذ آب، خرابی موتور فن، معیوب بودن رله، آسیب دیدن سوکت یا نصب یک وسیله جانبی غیراستاندارد باشد.

در خودروهایی که تجهیزات متفرقه مثل آمپلی فایر، ردیاب، دوربین، گرم کن صندلی یا چراغ اضافه روی آن ها نصب شده، مسیر سیم کشی لوازم جانبی هم باید بررسی شود. اتصالات شل و سیم هایی که بدون فیوز جداگانه از مدار اصلی برق گرفته اند، از مواردی هستند که نباید نادیده گرفته شوند.

اگر فیوز بلافاصله بعد از نصب دوباره قطع شد، فیوز را پشت سر هم تعویض نکنید. تکرار این کار فقط زمان را تلف می کند و ممکن است خرابی بیشتری به وجود بیاورد. در چنین وضعی عیب یابی با نقشه سیم کشی و مولتی متر لازم است.

نکات مهم درباره فیوز چراغ ها

در مدار چراغ ها چند قطعه می تواند باعث قطع شدن روشنایی شود:

• فیوز
• لامپ
• اهرم یا کلید ترکیبی چراغ ها
• سوکت چراغ
• سیم کشی
• اتصال بدنه
• رله، در صورت وجود در آن مدار

اگر فقط یک چراغ روشن نمی شود، ابتدا همان لامپ، سوکت و اتصال بدنه را بررسی کنید. اگر چند چراغ مرتبط هم زمان از کار افتاده اند، بررسی فیوز و کلید ترکیبی اولویت بیشتری دارد.

برای تست چراغ ها از سیم لخت یا اتصال مستقیم به باتری استفاده نکنید. این کار می تواند مسیر برق را از حفاظت فیوز خارج کند.

وقتی فن بخاری یا کولر کار نمی کند

در H330، فیوز F47 با ظرفیت ۳۰ آمپر برای دمنده معرفی شده است. اگر فن در تمام سرعت ها خاموش است، این موارد را به ترتیب بررسی کنید:

• سالم بودن F47
• نشستن درست فیوز در پایه
• سوکت موتور دمنده
• خود موتور دمنده
• مقاومت فن
• کلید یا پنل کنترل تهویه
• سیم کشی و اتصال بدنه

کار نکردن فن در یک یا چند سرعت، اطلاعات مهمی به دست می دهد. خاموشی کامل فن بیشتر با فیوز، موتور، برق ورودی یا اتصال بدنه ارتباط دارد. کار نکردن بعضی سرعت ها می تواند به مقاومت فن یا مدار کنترل مربوط باشد.

آیا می توان از سیم به جای فیوز استفاده کرد؟

خیر. گذاشتن سیم، فویل، تکه فلز یا فیوز با ظرفیت بالاتر به جای فیوز، سیستم حفاظت مدار را از بین می برد. فیوز برای قطع شدن در جریان مشخص طراحی شده است؛ سیم چنین کنترلی ندارد.

اگر فیوز مناسب در دسترس نیست، خودرو را با مدار معیوب روشن نکنید و از یک فیوز هم ظرفیت استفاده کنید. خرید چند فیوز یدکی با آمپراژهای رایج، کار ساده ای است و بهتر از نگه داشتن راه حل های موقت داخل جعبه فیوز است.

فیوز یدکی و ابزار لازم

برای بررسی های معمول جعبه فیوز، این وسایل کافی هستند:

• فیوز یدکی هم آمپر
• انبردست مخصوص فیوز یا فیوزکش
• چراغ قوه کوچک
• مولتی متر
• دفترچه راهنمای خودرو
• دستمال خشک برای تمیز کردن اطراف جعبه

قبل از جا زدن فیوز، پایه های آن را از نظر شل بودن، زنگ زدگی یا آثار رطوبت بررسی کنید. وجود رطوبت داخل جعبه فیوز باید جدی گرفته شود، چون تعویض فیوز بدون برطرف کردن رطوبت، مشکل را برمی گرداند.

تفاوت H330 با H320 و نسخه های مختلف

مستندات فنی جعبه فیوز برای H320، H330 و نسخه کراس به صورت جداگانه ارائه شده اند. حتی اگر ظاهر جعبه ها شبیه باشد، شماره گذاری و وظیفه بعضی فیوزها را نباید از یک مدل به مدل دیگر منتقل کرد.

تیپ خودرو، سال تولید و تجهیزات کارخانه ای هم می تواند روی نقشه مدار اثر بگذارد. نقشه روی درپوش همان جعبه فیوز اولویت دارد. اگر نوشته ها پاک شده اند یا درپوش تعویضی است، جدول دفترچه رسمی H330 را با شماره بدنه و تجهیزات خودرو تطبیق دهید.

چه زمانی تعمیرکار لازم است؟

در این موارد بهتر است عیب یابی را به برق کار خودرو بسپارید:

• فیوز جدید بلافاصله می سوزد.
• داخل جعبه فیوز آثار آب خوردگی یا سوختگی دیده می شود.
• چند مدار با هم از کار افتاده اند.
• سیمی داغ شده یا بوی سوختگی به مشام می رسد.
• خودرو استارت نمی خورد و علت با یک فیوز مشخص روشن نیست.
• سیستم صوتی یا تجهیزات جانبی به صورت غیراصولی نصب شده اند.
• فیوز سالم است ولی برق به مصرف کننده نمی رسد.

در این مرحله تعویض فیوز، تعمیر محسوب نمی شود. باید مسیر برق از ورودی تا مصرف کننده اندازه گیری شود تا مشخص شود قطعی یا اتصال کوتاه در کدام قسمت رخ داده است.

جمع بندی کاربردی

برای جعبه فیوز برلیانس H330 دو محل اصلی را بررسی کنید: زیر داشبورد سمت راننده و داخل محفظه موتور. F46 با ظرفیت ۱۵ آمپر به اهرم چراغ ها مربوط است و F47 با ظرفیت ۳۰ آمپر برای دمنده سیستم تهویه معرفی شده است. شماره و آمپراژ سایر فیوزها را از نقشه همان خودرو بخوانید، چون انتقال جدول از مدل یا تیپ دیگر می تواند نتیجه اشتباه بدهد.

قاعده ساده این است: فیوز را با همان آمپراژ عوض کنید، علت سوختن دوباره را پیدا کنید و هرگز با سیم یا فیوز قوی تر مدار را دور نزنید. وقتی فیوز فقط علامت خرابی است، تعویض پشت سرهم آن عیب اصلی را پنهان می کند.

منابع