یکی از مهم‌ترین کارهایی که موقع خرید و فروش ماشین باید انجام بدی، فک پلاکه؛ چون تو همین مرحله‌ست که ماشین به‌صورت رسمی و قانونی به اسم خریدار می‌خوره و پلاک جدید هم نشون‌دهنده اطلاعات هویتی و نشونش اونه. اگه فک پلاک انجام نشه و خریدار با ماشین خلافی کنه، فروشنده می‌افته تو دردسر قانونی. تو این مقاله، علاوه بر این که می‌گیم چرا فک پلاک این‌قدر مهمه، به سوالایی مثل «فک پلاک یعنی چی؟» هم جواب می‌دیم و قوانین جدید، مراحل و مدارکی که برای این کار لازمه رو کامل توضیح می‌دیم. پس اگه می‌خوای همه‌چیز رو درباره فک پلاک ماشین بدوني، تا آخر این مطلب با ما همراه باش.
فک پلاک چیست؟
بعد از اینکه ماشین رو فروختی، فروشنده باید با خریدار بره مرکز تعویض پلاک تا کارهای اداری انجام بشه و پلاکی که به اسم فروشنده بوده از ماشین دربیاد و پلاک جدید به اسم خریدار نصب بشه. حالا فک پلاک یعنی چی؟ یعنی همون فرآیندی که پلاک فروشنده رو از ماشین جدا میکنن و باطلش میکنن. البته اگه فروشنده بخواد، می‌تونه از همون پلاک برای ماشین دیگه‌اش استفاده کنه. این پلاک تا یه سال توی انبار مرکز تعویض پلاک نگه‌داری میشه و بعد از اون دیگه هیچ دسترسی بهش نداری. اگه توی همون یه سال بخوای دوباره همون پلاک رو چاپ کنی یا بسازی، باید یه هزینه جدا هم بدی.
اهمیت فک پلاک چیست؟
بعد از این که فروشنده و خریدار قراردادشون رو بستن، اولین قدم برای اینکه معامله‌شون رسمی بشه، رفتن به مراکز تعویض پلاکه. توی این مرحله، هر دو طرف یعنی فروشنده و خریدار باید با خود ماشین برن به مرکز فک پلاک و اونجا با دادن مدارک و کاغذهای لازم، پلاک قبلی ماشین رو دربیارن و یه پلاک جدید به اسم خریدار نصب کنن. این کار حتماً باید قبل از رفتن به دفترخونه انجام بشه.
فک پلاک کردن ماشین به اندازه انتقال سند توی دفترخونه مهمه؛ چون اگه این کار انجام نشه، مالکیت، برگ سبز، سند و کارت ماشین منتقل نمیشه و توی دادگاه و مراجع قانونی، هنوز فروشنده به عنوان صاحب ماشین شناخته میشه و باید جوابگوی همه تخلف‌هایی باشه که با اون ماشین انجام میشه. فک نکردن پلاک یکی از دردسرهای رایج خرید و فروش وکالتی ماشینه و یکی از اصلی‌ترین دلایلیه که پرونده‌های قضایی زیادی توی خرید و فروش خودرو تشکیل میشه.
مهم‌ترین الزامات قانون جدید فک پلاک خودرو 1405
قبلاً، تا وقتی که قانون تازه‌ی فک پلاک ۱۴۰۵ نیومده بود، هر کسی که ماشین می‌خرید فقط باید آدرس خونه‌ش رو توی سامانه‌ی سخا ثبت می‌کرد و یه کد سخا می‌گرفت تا بتونه پلاک عوض کنه. ولی حالا با این قانون جدید، اوضاع فرق کرده. دیگه فقط ثبت آدرس توی سخا کافی نیست؛ بلکه باید اطلاعات محل زندگیت رو توی سامانه‌ی ملی املاک و اسکان که آدرسش amlak.mrud.ir هست هم ثبت کنی و به‌روز نگه داری. اگه تأییدیه‌ی این سامانه رو نداشته باشی، اصلاً نمیتونی پلاک عوض کنی. دلیل این کار رو هم این گفتن که می‌خوان ردیابی ماشین‌ها راحت‌تر بشه و اطلاعات هویتی و جایی که مردم زندگی میکنن رو منظم‌تر کنن.
خوبیش اینه که ثبت اطلاعات توی این سامانه اصلاً کار سختی نیست. فقط کافیه کد ملی و شماره موبایلی که به اسم خودته رو داشته باشی تا بتونی وارد بشی و ثبت‌نام کنی. برای اینکه آدرست رو ثبت کنی، باید کد پستی، شناسه‌ی قبض برق و شماره‌ی تلفن ثابت خونه‌ت رو هم آماده داشته باشی و وارد کنی.
مراحل فک پلاک خودرو
مراحل فک پلاک ماشین توی مراکز تعویض پلاک که زیر نظر ناجاست انجام میشه و یه سری قدمهای مشخص داره که اینجاست:
اول از همه، خریدار باید اطلاعات محل زندگیش رو توی سامانه سخا و سامانه ملی املاک ثبت کنه و تأییدیهشون رو بگیره. بعدش فروشنده باید همه خلافیها و مالیات نقلوانتقال ماشین رو تسویه کنه. بعد از اون، باید از سایت epolice.ir برای تعویض پلاک نوبت بگیرید و سر وقت مقرر برید مرکز تعویض پلاک.
وقتی رسیدید پارکینگ، یه برگه با شماره نوبت و شماره باجه میگیرید و مدارکتون رو تحویل میدید. بعدش ماشین از نظر فنی بررسی میشه و شماره بدنه و موتور با مدارک چک میشه که یکی باشه. بعدش برگ سبز تنظیم و انتقال داده میشه و خریدار هزینه مربوطه رو پرداخت میکنه. بعدش باید برید پارکینگ تا پلاک ماشین رو فک کنید. بعد با برگهای که بازرسها دادن، برمیگردید به همون باجه قبلی تا مدارکتون رو پس بگیرید. پلاک قبلی هم تحویل انبار پلاک داده میشه و بعدش بهتون میگن کی پلاک جدید آمادهست. آخرش هم پلاک جدید نصب میشه.
یه نکته مهم: اگه ماشین صفر باشه یا قبلاً هیچ پلاکی به اسمتون ثبت نشده باشه، پلاک جدید کمتر از یه ساعت آماده میشه. ولی اگه قبلاً پلاکی به اسم شما بوده، باید یه کم بیشتر صبر کنید.
مدارک لازم برای فک پلاک چیست؟
خب، حالا میخوایم بگیم که برای فک پلاک ماشین، هم فروشنده و هم خریدار باید یه سری مدارک با خودشون بیارن که اینجا کامل توضیح می‌دیم.
مدارک موردنیاز خریدار برای فک پلاک
خب، اگه می‌خوای پلاک قبلی رو فک کنی و یه پلاک تازه بندازی، به عنوان خریدار باید یه سری مدارک با خودت ببری که ایناست:
– شناسنامه و کارت ملی رو حتماً اصلشون رو داشته باش.
– سند خونه یا اجاره‌نامه‌ای که به اسم خودت، یا پدرت، مادرت یا زنت باشه.
– یه مدرکی که ثابت کنه کجا زندگی می‌کنی، از سامانه سخا یا سامانه ملی املاک و اسکان بگیر.
– رسید پولی که بابت عوض کردن پلاک پرداخت کردی.
– کارت عابر بانکی که به اسم خودت باشه.
– برگه وکالت فک پلاک.
یه نکته هم بگم: اگه برگه وکالت نداری، باید از فروشنده بخوای که بیاد با تو به مرکز تعویض پلاک، تا پلاک رو باهم فک کنید.
اگه دوست داری بیشتر بدوني، میتونی مطلب «انتقال بیمه شخص ثالث به پلاک جدید» رو هم بخونی.
مدارک موردنیاز فروشنده برای فک پلاک
فروشنده هم باید توی مراکز تعویض پلاک یه سری مدارک ببره که ایناست:
سند کمپانی رو اصلش رو بیاره
برگ سبز ماشین رو اصلش
کارت خودرو رو اصلش
شناسنامه و کارت ملی رو اصل
بیمهنامه شخص ثالث رو اصل
اگه ماشینش بیشتر از ۴ سالشه، برگه معاینه فنی هم باید اصلش رو داشته باشه
و آخرش هم مفاصا حساب خلافی و مالیات نقلوانتقال ماشین رو بگیره
نحوه استعلام پلاک فک شده
اگه خواستی ماشینت رو وکالتی بفروشی و به خریدار وکالت بدی که بره مراکز تعویض پلاک، باید بعد از تموم شدن مهلتی که توی وکالتنامه نوشته شده، بری استعلام بگیری که پلاک ماشینت فک شده یا نه. این کارو بکنی مطمئن میشی که خریدار واقعاً رفته پلاک عوض کرده. از اون طرف، اگه می‌خوای ماشین جدید بخری، حتماً باید استعلام پلاکهای فعال بگیری. چون اگه تعداد پلاکهای فعال به اسمت از ۵ تا بیشتر بشه، دیگه نمیتونی برای ماشین جدید پلاک بگیرن. برای استعلام پلاکهای فعال میتونی بری توی سامانه سخا به آدرس sakha.epolice.ir و از بخش «خدمات استعلامی» استفاده کنی. یا اینکه از سایت‌ها و اپلیکیشن‌های آنلاین خدمات ماشین هم میتونی تاریخچه پلاک و فک پلاک رو استعلام بگیری.
نحوه الزام به فک پلاک خودرو
الزام خریدار به فک پلاک خودرو یکی از مهم‌ترین بخش‌های نقلوانتقال ماشین به حساب میاد؛ چون اگه این کار انجام نشه، همه‌ی تخلفات اون ماشین به اسم شما ثبت میشه. اگه به خریدار وکالت بدی که پلاک رو عوض کنه و اون این کار رو انجام نده و تاریخ وکالتنامه هم تموم بشه، میتونی با رفتن به دادگاه درخواست بدی که ماشین رو توقیف کنن و خریدار رو مجبور کنن پلاک رو فک کنه. به این درخواست قانونی میگن «تقاضای الزام به فک پلاک».
مدارک لازم برای طرح دعوی الزام به فک پلاک
برای اینکه بتونی دادخواست رسمیت رو توی این زمینه تنظیم کنی، باید این مدارک رو هم ضمیمه کنی: اظهارنامه و یه کپی که برابر اصل باشه، کپی برابر اصل سند ماشین، کپی برابر اصل مبایعه‌نامه‌ای که باهاش ماشین رو فروختی، و کپی برابر اصل کارت ملی کسی که پلاک به اسمشه. اگه مبایعه‌نامه نداشتی، باید از شاهدها کمک بگیری تا بتونن ثابت کنن که واقعاً معامله‌ای انجام شده.
نمونه دادخواست الزام به فک پلاک
برای اینکه بخوای دعوای الزام به فکر پلاک ماشین رو راه بندازی، اول باید مدارکت رو برداری و بری دفاتر خدمات قضایی، بعدش هم باید بری دادگاهی که تو محدوده‌ی همون جایی که ماشین رو خریدی یا معامله کردی، باشه. اگه خواستی اظهارنامه بدی، میتونی از این نمونه‌ای که پایین برات نوشتم استفاده کنی.
| مشخصات طرفین | نام | نام خانوادگی | نام پدر | شغل | محل اقامت |
| خواهان | |||||
| خوانده | |||||
| وکیل یا نماینده قانونی | |||||
| تعیین خواسته و بهای آن | تقاضای الزام به فک پلاک خودرو … به شماره انتظامی … | ||||
| دلایل و منضمات درخواست | سند و فاکتور فروش خودرو/ سند مالکیت وسیله نقلیه/ کارت گارانتی خودرو/ مفاصا حساب عوارض خودرو/ وکالتنامه شماره …/ قرارداد فروش/ اسناد واریز وجوه/ وکالتنامه وکیل/ کارت ملی خواهان | ||||
| بسمه تعالی ریاست محترم دادگاه حقوقی … با سلام و عرض ادب؛ احتراماً به استحضار می‌رساند موکل این‌جانب خانم/ آقای … مالک اتومبیل به شماره انتظامی … بوده که طی قرارداد پیوست، آن را به خوانده منتقل نموده است و هم‌اکنون ایشان از فک پلاک متعلق به موکل این‌جانب امتناع نموده است. لذا رسیدگی و صدور حکم مبنی بر توقیف فیزیکی و فک پلاک مورد استدعا است. امضا، تاریخ |
|||||
نکات مهم در مورد فک پلاک ماشین
این بخش رو میخوایم راجع به یه سری نکات حقوقی مهم تو فک پلاک ماشین حرف بزنیم که اگه بهشون دقت کنی، دیگه درگیر دردسرهای قانونی و شکایت نمیشی.
تو وکالتنامهای که برای تعویض پلاک میدی، حتماً باید هدف رو مشخص کنی (یعنی همون رفتن به مراکز تعویض پلاک برای باز کردن پلاک قبلی و نصب پلاک جدید) و تاریخ اعتبارش رو هم قید کنی.
هزینه فک پلاک هر سال با توجه به تورم عوض میشه و خریدار باید کل پول رو با کارتخوان پرداخت کنه.
پول خلافی ماشین و مالیات نقل و انتقالش و همچنین هزینه وکالتنامه تعویض پلاک، همه با فروشندهست.
اگه خلافی و مالیات نقل و انتقال رو ندادی، اصلاً نمیتونی پلاک رو فک کنی؛ ولی عوارض شهرداری رو میتونی بذاری برای بعداً.
اینکه پلاک جدیدت زوج باشه یا فرد، اصلاً دست خودت نیست.
اگه خریدار چند تا پلاک آزاد داشته باشه، ازش میپرسن که کدومو انتخاب میکنه.
یادت باشه که تمام کارهای مالی فقط با کارت عابر بانک انجام میشه.
کنار بیشتر این مراکز، یه دفترخانه ثبت اسناد هم هست که میتونی برای گرفتن وکالت تعویض پلاک، سند قطعی و اینجور چیزا بهش سر بزنی.
اصلاً به حرف اون آدمهایی که ادعا میکنن کارای عجیبی مثل سریعتر کردن کارها یا فروش پلاکهای رند رو انجام میدن، گوش نده.
فک پلاک خودرو؛ راه نجات شما از تعقیب قانونی ناخواسته
توی این نوشته، درباره این حرف زدیم که فک پلاک ماشین چقدر مهمه، چه مدارکی لازم داره و چه مراحلی باید طی بشه. همچنین گفتیم که چطور میشه استعلام گرفت که پلاک فک شده یا نه و چرا خریدار حتماً باید این کار رو انجام بده. اگه فک پلاک انجام نگیره، فروشنده هنوز هم بهعنوان صاحب خودرو شناخته میشه و باید جوابگوی همه تخلفات و جریمههایی باشه که با اون ماشین انجام میشه. حالا اگه شما هم سوالی دارید یا تجربهای در این زمینه داشتید، برامون بنویسید و بگید.