کربن زدایی پیستون با روغن ترمز

کربن زدایی پیستون با روغن ترمز؛ معجزه ارزان یا بازی با آتش؟

اگر چرخی در جمع های ماشین بازها، تعمیرگاه های سنتی یا فروم های خودرویی ایران زده باشید، حتماً شنیده اید که می گویند: «یه ته استکان روغن ترمز بریز توی سوراخ شمع، ماشینت عین روز اولش نفس می کشه!» یا مثلاً برای خلاصی از شر صدای ناک (چق چق سوپاپ زیر بار) و گیرپاژ رینگ پیستون، این روش را به عنوان تیر آخر پیشنهاد می کنند. بنزین های بی کیفیت، اکتان پایین و روغن های تقلبی که بازار را قرق کرده اند، سرسیلندر و پیستون موتورهای ما را در کمترین زمان تبدیل به زغال سنگ می کنند.

اما آیا واقعاً ریختن روغن ترمز داخل اتاق احتراق کار درستی است؟ اصلاً این مایع با دوده و کربن چه می کند و اگر دست فرمان را اشتباه برویم، چقدر خرج روی دستمان می گذارد؟

روغن ترمز دقیقاً با کربن سر پیستون چه می کند؟

روغن ترمز (چه دات ۳ زرد و چه دات ۴ آبی) برخلاف اسمش اصلاً روغن چرب معمولی نیست؛ ترکیبی است بر پایه پلی گلیکول اتر با خاصیت خورندگی و حلالیت وحشتناک بالا. همین مایع اگر یک قطره روی گلگیر ماشین بچکد، ظرف چند دقیقه رنگ فابریک کارخانه را تا فلز لخت می کند.

وقتی این حلال سنگین را داخل سیلندر می ریزید، آرام آرام به خورد لایه های سفت و پخته شده دوده می رود. کربن های سر پیستون و شیارهای رینگ که بر اثر حرارت بالا مثل سنگ شده اند، نرم و ژله ای می شوند. به این ترتیب رینگ هایی که به خاطر لجن و دوده قفل کرده بودند و نمی توانستند دیواره سیلندر را آب بندی کنند، آزاد می شوند. نتیجه موقت؟ بالا رفتن کمپرس موتور، کم شدن صدای ناک و کمتر شدن روغن سوزی ناشی از چسبندگی رینگ.

خطرات ترسناکی که هیچ مکانیک سنتی به شما نمی گوید

استفاده از این ترفند مثل راه رفتن روی لبه تیغ است. یک اشتباه کوچک می تواند موتوری را که فقط کمی ریپ می زد، کاملاً زمین گیر کند.

• قفل هیدرولیکی (Hydro-lock) و کج شدن شاتون: مایعات متراکم نمی شوند. اگر سر سوزنی روغن ترمز اضافی ته سیلندر بماند و شما شمع را ببندید و استارت بزنید، پیستون موقع بالا آمدن به مایع برخورد می کند. در کسری از ثانیه شاتون کج می شود یا سر پیستون می شکند؛ یعنی یک راست موتور باید برود برای تراشکاری و پیاده شدن چند ده میلیون تومان هزینه.
• مرگ قطعی کاتالیزور و سنسور اکسیژن: با قیمت های نجومی کاتالیزور در بازار ایران، ورود بخارات اسیدی روغن ترمز سوخته به اگزوز، شبکه سرامیکی کاتالیزور را ذوب و سنسور اکسیژن را کور می کند.
• حل شدن لاستیک ساق سوپاپ و کاسه نمدها: اگر روغن ترمز بیش از حد در موتور بماند، لاستیک ساق سوپاپ ها خشک و شکننده می شوند و بعد از چند هفته موتور به روغن سوزی شدید می افتد.
• نابود شدن روغن کارتل: مقداری از این مایع حتماً از کنار رینگ ها رد می شود و می ریزد ته کارتل. روغن ترمز خاصیت روانکاری روغن موتور را درجا می شکند و اگر روغن عوض نشود، یاتاقان زدن حتمی است.
  💬 تجربه واقعی

  مسعود کیانفر

  همون روزها بود که یه پراید اومد تو تعمیرگاه. موتور روغن میریخت مثل آب. صاحبش میگفت یه مکانیک قدیمی بهش گفت بریز تو سیلندرها روغن ترمز تا واشرها جمع بشه. گفتم آقا این کارو نکن ولی نشنید. دو هفته بعدش ماشین رو یدک میکشیدن آورد. شمعها رو باز کردم دیدم ته سیلندر یه لایه روغن ترمز خشک شده. استارت که زدیم یه صدای وحشتناکی اومد. شاتون شماره سه کج شده بود. کاتالیزورم که از اون بخارات سوخته رفته بود تو کله. براش حساب کردم جمعا حدود پونزده میلیون خرجش شد. اونم برا پراید. این ترفندها واقعا لبه تیغه. من تا حالا چندتا ماشین دیدم که با این کار موتور رو به گور فرستادن. هیچ روغن ترمز اضافه ای نباید تو موتور بمونه. حتی یه قطره.

   

روش گام به گام و محتاطانه اجرای کربن زدایی با روغن ترمز

اگر ریسک ها را سنجیده اید و به عنوان آخرین راه حل قبل از باز کردن موتور تصمیم دارید این روش را تست کنید، موبه مو طبق این مراحل پیش بروید:

۱. خواباندن و خنک کردن کامل موتور

ماشین باید کاملاً خنک باشد (حداقل ۵ ساعت خاموش). ریختن حلال خنک داخل سیلندر داغ باعث تاب برداشتن سیت و سوپاپ و ایجاد تنش حرارتی در بدنه بلوک سیلندر می شود.

۲. باز کردن شمع ها و تراز کردن پیستون ها

وایرها یا کوئل ها را جدا کنید و شمع ها را باز کنید. ماشین را در دنده ۵ بگذارید و کمی هل دهید تا پیستون ها در یک سطح تقریبی در میانه سیلندر قرار بگیرند و هیچ کدام در بالاترین نقطه کورس نباشند.

۳. تزریق میلی متری با سرنگ

به هیچ وجه بطری روغن ترمز را مستقیم روی موتور کج نکنید. با سرنگ تمیز، برای هر سیلندر نهایتاً ۱۵ تا ۲۰ سی سی روغن ترمز دات ۳ یا دات ۴ داخل سوراخ شمع بریزید. شمع ها را فقط با دست دو سه رزوه ببندید تا آشغال داخل نرود.

۴. زمان خوابیدن مایع

اجازه دهید بین ۱۲ تا حداکثر ۱۸ ساعت بماند. کمتر از ۱۲ ساعت کربن ها نرم نمی شوند و بیشتر از ۲۴ ساعت خطر آسیب به سیلندر و کاسه نمدها به شدت بالا می رود.

۵. فاز حیاتی: تخلیه کامل مایع (استارت کور)

قبل از اینکه شمع ها را سفت کنید:

• شمع ها را کامل درآورید.
• فیوز پمپ بنزین یا سوکت انژکتورها را بکشید تا بنزین پاشیده نشود.
• یک پارچه کهنه و ضخیم روی تمام سوراخ های شمع بیندازید.
• ۴ یا ۵ استارت کوتاه ۳ ثانیه ای بزنید. با چرخش میل لنگ، تمام روغن های مانده و لجن های شل شده با فشار بیرون پرتاب می شوند روی پارچه. تا مطمئن نشدید سیلندر خشک شده، دست به شمع نزنید.

۶. روشن کردن و تخلیه فوری روغن کارتل

شمع ها را ببندید، اتصالات برق و سوخت را وصل کنید و ماشین را در فضای کاملاً باز استارت بزنید. دود سفید و بوی تندی که بلند می شود طبیعی است و بعد از ده دقیقه کارکرد آرام درجا قطع می شود. ماشین را اصلاً زیر بار و فشار گاز نبرید. بلافاصله مستقیم به نزدیک ترین تعویض روغنی بروید و روغن موتور همراه با فیلتر روغن را کامل عوض کنید.

جایگزین های منطقی تر در بازار ایران

در حال حاضر که قطعات یدکی به شدت گران هستند، روش های مطمئن تری هم در دسترستان است. کربن زدایی با دستگاه های هیدروژنی (HHO) بدون باز کردن موتور، کربن سرپیستون و مسیر اگزوز را تا حد زیادی تخلیه می کند. استفاده از فوم های استاندارد شستشوی محفظه احتراق (Combustion Chamber Foam) که برای سنسور اکسیژن و کاتالیزور کاملاً بی خطر فرموله شده اند یا مکمل های سوخت معتبر حاوی پلی اترآمین (PEA) در درازمدت هزینه ای بسیار کمتر و ایمنی به مراتب بالاتری نسبت به بازی خطرناک با روغن ترمز دارند.

جدول منابع و مراجع