تا حالا فکر کردی بوش طبق یا همون Control Arm چیه و تو سیستم تعلیق ماشین چیکار میکنه؟ اگه دنبال جواب این سوالت هستی، اینجا با ما تو مجله ماشین روز همراه شو، چون میخوایم دقیق بگیم بوش تو ترمز و تعلیق ماشین چه نقشی داره. اول از همه بهتره یه کم با سیستم تعلیق آشنا بشیم؛ چون وقتی بدونیم تعلیق و ترمز ماشین اصلاً چیه و چه کاری انجام میدن یا از چه قطعههایی تشکیل شدن، راحتتر میفهمیم که این بوش چقدر تو این سیستمها مهمه.
سیستم تعلیق خودرو چیست؟
قبل از اینکه بریم سراغ این قطعه، اول باید بدونیم که سیستم تعلیق یا همون فنربندی ماشین، یه سری قطعات داره که شامل چرخها، کمکفنرها، فنرها و ستونهایی که ماشین رو نگه میدارن، میشه.

یه ماشینی رو تصور کن که اصلاً سیستم تعلیق نداره؛ یعنی نه خبری از فنر و کمکفنره و نه هیچ چیز دیگهای که ضربهها رو بگیره. چرخهاش مستقیم وصله به بدنه و جاده. حتی فکر کردن به این قضیه هم آدم رو از فکر سواری باهاش به هم میریزه. تازه اگه یه لحظه هم سوارش بشی، ببین چه خبره! تمام دستاندازها، لرزشها و ضربههای ناگهانی یکریز میاد تو ماشین و حسابی بهت میفهمونه که جاده چقدر خرابه. اگه سیستم تعلیق ماشین خراب باشه یا اصلاً نباشه، تو همون مسیرهای کوتاه هم کلافه میشی، چه برسه به اینکه بخوای با این وضعیت بری تو یه جاده طولانی و کلی راه بری.
حالا که فهمیدی سیستم تعلیق چقدر لازم و حیاتیه، بد نیست بدونیم اصلیترین کارش چیه. وظیفهی اولش اینه که وقتی چرخها با ناهمواریهای جاده درگیر میشن، اون لرزشها رو به بدنه و داخل کابین منتقل نکنه. اینجوری هم سرنشینها راحتترن و هم قطعات داخلی ماشین کمتر آسیب میبینه. یه کار مهم دیگهی سیستم تعلیق هم اینه که بهت اجازه بده ماشین رو درست کنترل کنی و سر جاش نگهش داری. اگه این سیستم درست طراحی نشده باشه یا خراب باشه، اونوقت حین رانندگی حسابی به مشکل میخوری و ماشین از دستت در میره.

فنرها و کمکفنرهای ماشین، اون قطعات مهمی هستن که خیلی وقتا یادمون میره چقدر توی راحتی و ایمنی رانندگی نقش دارن. اینا مثل قلب سیستم تعلیق خودرو هستن و وظیفهشون اینه که ضربههای جاده رو جذب کنن و ماشین رو روی مسیر ثابت نگه دارن. وقتی فنرها و کمکفنرها سالم باشن، ماشین نرم و باثبات حرکت میکنه، اما اگه خراب بشن، همهچیز به هم میریزه؛ از لرزش فرمان بگیر تا صدای تق تق از زیر ماشین.
حالا بذار یه کم دقیقتر بگم: فنرها وزن ماشین رو تحمل میکنن و کمکفنرها هم جلوی نوسان زیاد فنرها رو میگیرن. یعنی این دو تا با هم یه تیم خوب میسازن که ماشین رو روی جاده نگه میدارن. اگه یکی از اینا خراب بشه، اون یکی هم زودتر فرسوده میشه و کل سیستم به هم میخوره. برای همین همیشه باید مراقبشون باشی و هر چند وقت یه بار چکشون کنی، مخصوصاً وقتی که از دست اندازها رد میشی یا صدای غیرعادی از زیر ماشین میشنوی.
کمک فنرها و فنرها اونایی هستن که لرزشهای ماشین رو کم میکنن و نمیذارن این لرزشها به بدنه منتقل بشه. اگه این قطعات درست کار نکنن، میبینی که ماشین یه جورایی میلرزه و تکون میخوره که آدم کلافه میشه، یا وقتی تو جادههای ناهموار میری، ضربههای محکمی به داخل کابین وارد میشه.
یه قطعه مهم دیگه هم هست به اسم سیبک که کارش وصله پینه کردن قطعات تو سیستم تعلیقه. خوبی سیبک اینه که میتونه دو قطعهای که دارن تکون میخورن یا جابهجا میشن رو محکم به هم وصل کنه. بوشها هم تو سیستم تعلیق تقریباً همون کار سیبک رو میکنن، ولی یه فرقی دارن؛ سیبکها به قطعات اجازه میدن تو همه جهتها حرکت کنن، ولی بوش فقط تو یه جهت اجازه حرکت میده.
یه قطعه پرکاربرد دیگه هم تو سیستم تعلیق هست به اسم طبق که با بوش و سیبک سروکار داره و برای اتصال ماشین به چرخها استفاده میشه. طبق وظیفه داره شاسی رو به چرخها وصل کنه. سیستمهای تعلیق ماشینها هم خیلی تنوع دارن، مثلاً سیستم تعلیق مک فرسون، تعلیق مستقل و تعلیق طبقدار دوبل رو میشه اسم برد.
بوش طبق چیست؟
توی جاهای مختلف ماشین، اسم این قطعه رو شنیدین. هر کدوم از اینا توی یه بخش از خودرو یه کار خاص و مدل متفاوتی دارن. مثلاً یه نوعش توی سیلندر به کار میره که بهش میگن بوش طبق، هم از نظر کاری و هم از نظر شکل و ظاهر فرق داره. یه مدل دیگه هم داریم به اسم بوش اکسل که توی قسمت عقب ماشینه و تقریباً همون کاری رو میکنه که Control Arm انجام میده.

بوش طبق، یه قطعهایه که تقریباً شبیه سیبکه و برای وصل کردن اجزای مختلف این سیستم به کار میره. ولی فرق اصلیش با سیبک اینه که سیبک میتونه تو همه جهتها تکون بخوره، اما بوش فقط تو یه جهت حرکت میکنه. کاربرد اصلی این قطعه اینه که مثل یه فیلتر صدا عمل میکنه؛ یعنی موقع حرکت، سروصدا رو کم میکنه، لرزشها رو میگیره و یه مقدار از ضربههایی که به سیستم تعلیق ماشین وارد میشه رو تحمل میکنه، چون جنسش لاستیکیه و خاصیت ارتجاعی داره. یه نکته مهم اینه که یکی از نشونههای خرابی کنترلآرم، همون سروصدا و لرزشه؛ یعنی وقتی این قطعه درست کار نکنه، ماشین شروع میکنه به سروصدا کردن و لرزیدن.
این قطعهها بعضی وقتا نقش محور رو هم بازی میکنن و دو تا قطعه رو به هم وصل میکنن؛ دقیقاً مثل مفصلهای بدن که استخونها رو به هم دیگه وصل میکنن. نتیجه این اتصال تو ماشین اینه که با اینکه قطعات به شاسی وصله، ماشین میتونه راحت حرکت کنه و کمترین ضربه به بدنه منتقل بشه.

مطالعه این مقالهها رو از قلم ننداز
سیستم تعلیق مک فرسون ماشین چیه؟
کی باید به فکر عوض کردن سیستم تعلیق ماشینت باشی؟
با مدلهای مختلف سیستم تعلیق خودرو آشنا شو
علائم خرابی بوش طبق
حالا میخوایم ببینیم بوش طبق چه نشونههایی داره که بفهمی خراب شده، تا بتونی قبل از اینکه کار به جاهای باریک بکشه، جلوش رو بگیری و از دردسرهای بزرگتر خلاص شی.
چون کنترلآرم همون قطعهایه که طبق رو به بقیه اجزای ماشین وصل میکنه، اگه از سمت چرخهای جلو صدا زیاد بشه، احتمالاً یا این قطعه خرابه یا لق شده.
وقتی فرمان رو میچرخونی و صدای تقتق میشنوی، اینم میتونه از خرابی همین قطعه باشه، یا شاید سیبک یا هر قطعه متحرک دیگهای تو سیستم تعلیق و جلوبندی ماشین.
اگه یه جاهایی از ماشین زیادی میلرزه و این لرزش میاد رو فرمان، اونم یکی از دلیلهای خرابی این قطعهست.
گاهی وقتا هم اگه ماشین تعادلش رو از دست بده، میتونه نشونه خرابی همین قطعه یا سیبک باشه. این قطعه رو میل تعادل ماشین سواره و وظیفهش اینه که تعادل ماشین رو حفظ کنه. اگه خراب بشه، دیگه نمیتونه میل تعادل رو درست به سیستم تعلیق وصل کنه؛ برای همین ماشین موقع رانندگی یا بعضی وقتا سر پیچها، تعادل درستی نداره.
