معمولاً وقتی موتور ماشین بهتر کار میکنه، یه سری مشکلات مثل ریپ زدن یا لرزش ناهماهنگ پیش میاد. ریپ زدن ماشین میتونه یه علامت جدی باشه که یه ایراد مهم توی موتور هست و باید سریعاً فکری به حالش کرد، وگرنه ممکنه دردسرهای بزرگتر و پرهزینهتری به وجود بیاد. ریپ زدن خودرو دلایل زیادی میتونه داشته باشه که تو این مطلب میخوایم چند تا از مهمترین علتهاش رو بررسی کنیم. پس اگه دوست داری بدونیم چرا ماشین ریپ میزنه و علت ریپ زدن تو شرایط مختلف چیه، با ماشین روز همراه باش.
ریپ زدن خودرو چیست؟
قبل از اینکه بریم سراغ اینکه چرا ماشین ریپ میزنه، بذار یه تعریف ساده از این مشکل داشته باشیم. حتماً همهتون وقتی موتور ماشینتون سالمه، صدای آروم و یکنواختش رو شنیدید و باهاش آشنا هستید. هر وقت دیدید موتور ماشین مثل قبل کار نمیکنه و نظم کارش بهم ریخته، طوری که صدای ماشین دیگه اون آهنگ همیشگی رو نداره و یه جورایی مثل سکسکه یا وقفه کار میکنه و صدای اگزوز هم دیگه مثل قبل نیست، بدونید که ماشین دچار ریپ زدن شده. بعضی وقتها هم این ریپ زدن با لرزش ماشین همراهه. تو بین تعمیرکارها معمولاً به این حالت «دل زدن» هم میگن. چون این مشکل هم موقع رانندگی و هم قبل از فروش ماشین مهمه، تو ادامه میخوایم دلایل ریپ زدن و راه حلش رو بررسی کنیم.

مهم ترین دلایل ریپ زدن خودرو
دلیل ریپ زدن پراید و بقیه ماشینها رو باید توی یکی از این موارد پیدا کرد:
– اگه سیستم تنفس ماشین کثیف یا گرفته باشه
– اگه سیستم جرقهزنی و شمعها خراب باشن
– اگه سیستم سوخترسانی مشکل داشته باشه
– اگه آب یا روغن رفته باشه توی سیلندر و سر شمع
– اگه تایم موتور تنظیم نباشه
وجود گرفتگی یا کثیفی در سامانه تنفس خودرو
یکی از چیزهایی که باعث میشه موتور ماشین ریپ بزنه، میتونه به خاطر بسته شدن مسیر مکش هوا و راه خروج دود باشه. وقتی موتور نتونه هوای تمیز رو درست بکشه و از اون طرف دود رو راحت از اگزوز بیرون بده، کارش به مشکل میخوره و خیلی احتمال داره که ریپ بزنه. علاوه بر این، اگه جایی از سیستم مکش هوا، دریچه گاز یا اینجور جاها درز یا نشتی داشته باشه، موتور شروع میکنه به ریپ زدن. سوراخ یا نشتی توی اگزوز هم همین نتیجه رو داره و باعث ریپ زدن میشه. یه نکته هم بگم که اگه اگزوز سوراخ باشه، صدای موتور یه جور غیرعادی میشه و ماشینت بیشتر سر و صدا میکنه. اگه توی سیستم مکش هوا نشتی باشه، موقع درجا کار کردن، دور موتور خودش بالا و پایین میشه و میرقصه، حتی اگه پات رو روی پدال گاز نذاری.
وجود ایراد در سیستم جرقهزنی و شمعها
یکی از رایجترین چیزهایی که باعث میشه ماشین ریپ بزنه، مشکل تو سیستم جرقه و برقیه که به شمعها میرسه. چون معمولاً رانندهها تا وقتی شمعها کلاً از کار نیفتادن و حالشون رو به هم نزده، فکر تعویضشون نمیشن و همین باعث میشه سیستم جرقه درست کار نکنه. اگه اون سیستمی که قراره به شمعها برق برسونه هم درست عمل نکنه، بازم ماشین ریپ میزنه. خراب شدن کوئل، ایراد تو وایرها یا حتی برق دزدیدن وایر شمعها هم میتونه دلیل لرزش و ریپ زدن ماشین باشه.
بیشتر بخوانید:
در مورد شمع خودرو بیشتر بدانید

بعضی وقتها هم، هرچند خیلی کم پیش میاد، دیدیم که مشکل از ایسیو یا سیمکشی کوئل باشه و ماشین به خاطر همینها ریپ بزنه. یه نکته رو هم بگم، خودروهای دوگانهسوز خیلی به سلامت شمعها حساسترن و اگه شمع به هر دلیلی درست کار نکنه، موتور موقع گازسوزی بیشتر ریپ میزنه. خراب بودن فیلر شمع هم میتونه یکی دیگه از دلایل این مشکل باشه.
وجود ایراد در سیستم سوخترسانی
بعضی وقتها سیستم سوخترسانی، یعنی همون پمپ بنزین، سوزن انژکتورها و برقهایی که به این بخش میرسه، خراب میشه و باعث میشه موتور ماشین بپره و ریپ بزنه. اگه مغزی پمپ بنزین نتونه فشار کافی برای فرستادن بنزین به سر انژکتورها بسازه، معلومه که موتور دیگه درست کار نمیکنه. از اون طرف، اگه هر کدوم از انژکتورها به هر دلیلی خوب عمل نکنن، بازم شاهد ریپ زدن ماشین میشیم. یه نکته دیگه هم اینه که اگه سوخت کیفیت خوبی نداشته باشه، مثلاً آلوده باشه یا رطوبت گرفته باشه، موتور نمیتونه انفجارهای دقیق و منظم و تمیزی توی سیلندرها ایجاد کنه و برای همین ریپ زدن ماشین هم یه چیز کاملاً عادی میشه.

نفوذ آب و روغن به محفظه سیلندر و سر شمع
ریپ زدن ماشین فقط به خاطر سوخت یا برق نیست، نه! بعضی وقتا یه سری مشکلات مکانیکی هم میتونه باعث این قضیه بشه، مثلاً سوختن واشر سرسیلندر. وقتی واشر سرسیلندر نتونه درست فضای بین بلوک سیلندر و سرسیلندر رو ببنده و عایق کنه، اونوقت رطوبت یا روغن موتور میره توی محفظه سیلندر. تو این حالت معلومه که شمعها و سیستم سوخترسانی دیگه نمیتونن انفجار خوب و تمیزی بسازن و در نتیجه موتور شروع میکنه به ریپ زدن و قدرتش کم میشه. یه چیز دیگه هم هست، خرابی کاسه نمد ساق سوپاپ که باعث میشه روغن از سرسیلندر بریزه توی سیلندرها و اینم میتونه یکی از دلایل ریپ زدن باشه. غیر از اینا، اگه فیلر سوپاپها تنظیم نباشه یا شیمبندی درست انجام نشده باشه، بازم ماشین ریپ میزنه.
تنظیم نبودن تایم موتور
وقتی تایم موتور دقیق تنظیم باشه، میلسوپاپ، پیستون و میللنگ هر کدوم سر وقت خودشون سر جاشون قرار میگیرن و همین باعث میشه موتور نرم و تمیز کار کنه. حالا اگه تایم یه ذره به هم بریزه، دیگه سوپاپها سر موقع باز و بسته نمیشن و ماشین شروع میکنه به ریپ زدن و درست کار نمیکنه.

علت ریپ زدن خودرو در حالتهای مختلف
حالا میخوایم بگیم چرا ماشین تو بعضی موقعیتها مثلاً وقتی دنده سنگینه یا تو سربالایی یا وقتی با گاز کار میکنه، میزنه و میلرزه. چند تا دلیل اصلیش رو اینجا برات نوشتیم.
علت ریپ زدن خودرو در دنده یک
برای اینکه بفهمی چرا ماشین تو دنده یک یا دو، و خلاصه تو دندههای سنگین، ریپ میزنه، اول از همه باید بری سراغ سیستم برق و جرقهزنی و کامل چکش کنی. هر قطعهای که خرابه رو هم باید عوض کنی. شمعهای سوخته، کوئل ضعیف یا خراب، وایرهای معیوب، کثیف بودن شمعها یا تنظیم نبودن فاصله فیلر شمع، همگی میتونن باعث ریپ زدن ماشین تو دنده دو و یک بشن. یه نکته دیگه هم هست که باید بگم، ریپ زدن موقع شتاب گرفتن هم میتونه دقیقاً به همین دلایل ربط داشته باشه.
علت ریپ زدن ماشین در دور موتور پایین
برای اینکه بفهمیم چرا ماشین تو دور پایین ریپ میزنه، اول بهتره یه سری به فیلر شمعها، وایرها و سلامت کویلها بندازیم. توی خیلی از مواقع، فقط با عوض کردن وایرها و تمیز کردن سر شمعها و تنظیم فاصلهشون، مشکل ریپ زدن تو دور پایین حل میشه. بعضی وقتها هم اصلاً مشکل از یه قطعه خاص نیست و دلیلش اینه که باک بنزین خالیه و چراغ بنزین روشن شده. توی جدول زیر، همه دلایلی که باعث ریپ زدن ماشین تو دور موتور پایین میشه رو برات آوردیم.
| دسته مشکل | علتهای رایج ریپ زدن ماشین در دور موتور پایین | توضیحات کوتاه |
| ۱. سیستم جرقه زنی | شمعها | فرسوده، کثیف، یا فاصله نامناسب دارن. |
| وایر شمع | پاره، پوسیده، یا برقدزدی دارن. | |
| کویل (کویل احتراق) | ضعیف شده یا خرابه و برق کافی نمیده. | |
| ۲. سیستم سوخت رسانی | فیلتر بنزین | کثیف یا مسدود شده و سوخت کافی نمیرسونه. |
| پمپ بنزین | ضعیف شده و فشار مناسب نداره. | |
| انژکتورها | کثیف یا مسدود شدن و پاشش سوخت رو خراب میکنن. | |
| کیفیت بنزین | آب یا ناخالصی تو بنزین وجود داره. | |
| ۳. سیستم هوارسانی | فیلتر هوا | کثیف یا مسدود شده و هوای کافی نمیرسونه. |
| نشتی هوا (واکیوم) | هوای اضافی از جایی وارد موتور میشه. | |
| دریچه گاز یا استپر موتور | کثیف یا خراب شدن و دور آرام رو تنظیم نمیکنن. | |
| ۴. سنسورها و ECU | سنسور اکسیژن، مپ، MAF، میل لنگ/میل سوپاپ | خراب یا کثیف شدن و اطلاعات غلط میدن. |
| کامپیوتر ماشین (ECU) | در موارد نادر، خودش دچار مشکل شده. | |
| ۵. مشکلات مکانیکی | کمپرس پایین سیلندرها | سیلندرها به درستی فشرده نمیشن (مثلاً مشکل رینگ یا سوپاپ). |
| گرفتگی کاتالیزور | اگزوز مسدود شده و دود خوب خارج نمیشه. |
علت ریپ زدن ماشین در حالت درجا
یکی از رایجترین چیزهایی که باعث میشه ماشین تو حالت درجا ریپ بزنه، خرابی استپر موتور یا نشتی تو سیستم مکشه. وقتی استپر خراب بشه، فشار هوایی که وارد موتور میشه یهو میافته و همین باعث میشه احتراق درست انجام نگیره. برای پیدا کردن نشتی، باید سیستم مکش رو چک کنی، واشر منیفولد رو عوض کنی و اگه ماشینت دریچه گازش سیمیه، استپر رو هم تعویض کنی. این کارها معمولاً ریپ زدن تو حالت درجا رو درست میکنه. شمعها کثیف باشن یا فیلرشون تنظیم نباشه، و حتی اگه وایر شمعها ضعیف شده باشن، بازم همین مشکل پیش میاد. یه نکته دیگه هم اینه که حتماً نگاه کن ببین درپوش دلکو خشکه یا نه. اگه اونجا رطوبت داشته باشه، میتونه باعث لرزش و ریپ زدن ماشین بشه.
علت ریپ زدن خودرو در حرکت
ریپ زدن ماشین وقتی داری میری، معمولاً میتونه به خاطر یه سری مشکلات مختلف باشه؛ مثلاً پمپ بنزین ضعیف شده باشه، مسیر بنزین تا موتور کثیف شده باشه، صافی بنزین گرفته باشه، سوزن انژکتورها کثیف یا خراب شده باشن، سیمکشی انژکتور و پمپ بنزین ایراد داشته باشه یا سوکت برقشون سولفاته شده باشه و این جور چیزا. علاوه بر این، گرد شدن سر شمعها، تنظیم نبودن فاصله شمع، ساییدگی بادامک سوپاپها، تایم نبودن موتور، خرابی سنسور اکسیژن، کثیفی مپ سنسور یا سنسور دور موتور هم میتونن از دلایل ریپ زدن ماشین موقع حرکت باشن.

علت ریپ زدن خودرو اول صبح
علت لرزش و ریپ زدن ماشین اول صبح، وقتی موتور هنوز سرده، معمولاً به خاطر کثیف بودن سر شمعها یا نفوذ رطوبت و روغن توی سیلندره. اگه واشر سرسیلندر یه کم خراب شده باشه، ممکنه رطوبت راهش رو به داخل محفظه سیلندر پیدا کنه و توی طول شب اونجا رو نمناک کنه؛ برای همین اول صبح که ماشین رو روشن میکنی، میبینی که موتور یه مدتی ریپ میزنه. برای درست کردن این مشکل، معمولاً باید واشر سرسیلندر رو عوض کنی. اگه هم نفوذ روغن باعث این ایراد شده باشه، باید سرسیلندر رو سرویس کنی و رینگ پیستون رو هم تعویض کنی تا موتور دوباره مثل قبل نرم و بدون لرزش کار کنه. این مورد ریپ زدن ماشین نسبت به بقیه دلایل، میتونه خیلی دردسرسازتر و پرهزینهتر باشه.
علت ریپ زدن ماشین در سربالایی
علت لرزش و ریپ زدن ماشین تو سربالاییها معمولاً به این چند تا مورد برمیگرده:
– موتور تایم نباشه
– وایر شمعها خراب شده باشن
– شمعها کثیف یا سوخته باشن
– سوپاپ خراب بشه و باز بمونه که این باعث میشه اون سیلندر از کار بیفته
– صافی بنزین کثیف باشه، پمپ بنزین ضعیف شده باشه و از این جور چیزا
علت ریپ زدن ماشین دوگانه سوز روی گاز
اگه ماشینت دوگانهسوزه و روش گاز گذاشتیش و دیدی موتور درست کار نمیکنه، اول از همه باید بری سراغ شمع و وایرها. ببین سالم هستن یا نه و فیلر شمعها رو هم چک کن که درست تنظیم شده باشن. بعد از اون، میتونی علت ریپ زدن ماشین تو حالت گاز رو تو این چیزها دنبال کنی: کثیف شدن مسیر ورود و خروج گاز، یا آب رادیاتور که رفته تو رگلاتور، و همچنین کثیف بودن سوزن انژکتورهای گاز.
کلام پایانی
خب، اگه واقعاً میخوای ماشینت کمتر ریپ بزنه یا اصلاً این مشکل براش پیش نیاد، باید یه چند تا نکته رو جدی بگیری. اول از همه، سرویسهای دورهای و تعویض قطعاتی که مصرفی هستن رو هیچوقت دست کم نگیر. مثلاً شمعها رو باید سر وقت عوض کنی، فیلر شمع رو تنظیم کنی و هر چند وقت یه بار هم تمیزشون کنی. این کارا تو خیلی از مواقع باعث میشه ریپ زدن ماشین یا کلاً از بین بره یا خیلی کمتر بشه. از اون طرف، اگه وایر شمع باکیفیت بزاری و موقعش که شد عوضشون کنی، بازم تو رفع این مشکل خیلی تأثیر داره. سوخت خوب و تمیز هم خیلی مهمه، و اینکه انژکتورها رو هر چند وقت یه بار بشوری. همه این کارا دست به دست هم میدن که دیگه خبری از ریپ زدن نباشه و موتور ماشینت نرم و راحت کار کنه. پس با یه برنامهریزی ساده و تعویض بهموقع شمع و وایر و شستن انژکتور، میتونی خیالت از بابت این مشکل راحت باشه و از رانندگی لذت ببری.