سنسور دریچه گاز پژو 405 یکی از اون قطعات کلیدی تو سیستم سوخترسانی و کنترل موتور به حساب میاد که وظیفه‌ش اینه که میزان باز و بسته شدن دریچه گاز رو به ایسیو گزارش بده. اگه این سنسور خراب بشه، دیگه پدال گاز، پاشش سوخت و عملکرد موتور با هم هماهنگ نیستن و ماشین یه سری مشکلات پیدا میکنه، مثلاً دور موتور بالا و پایین می‌پره، شتاب‌گیری ضعیف میشه، ماشین کپ میکنه و مصرف سوخت هم زیاد میشه. اگه دوست داری بدونیم علائم خرابی این سنسور چیه، این مطلب رو تا آخر بخون.
سنسور دریچه گاز پژو ۴۰۵ کجاست؟
اگه همین‌تازگی یه پژو ۴۰۵ خریدی، باید بدونیش که سنسور دریچه گازش یه قطعه‌ی پلاستیکی مشکی‌رنگه که با دو تا پیچِ چهارسو یا ستاره‌ای به بدنه‌ی آلومینیومی دریچه گاز پیچ شده و یه سوکت سه‌تا سیم هم بهش وصله. توی عکسی که پایین میبینی، میتونی عکس این سنسور رو توی پژو ۴۰۵ ببینی.
سنسور دریچه گاز پژو ۴۰۵ روی همون مجموعه دریچه گاز نصب میشه؛ معمولاً کنار محور پروانه گاز، همون جایی که با باز و بسته شدن دریچه، زاویهاش رو به کامپیوتر ماشین گزارش میده. توی تصویری که میبینی، جای دقیق سنسور دریچه گاز پژو ۴۰۵ رو نشونت دادیم.
دقت کن که تو پژو ۴۰۵، بسته به اینکه موتور TU5 باشه یا XU7، جای سنسور و شکل ظاهریش یه کم فرق داره. تو موتورهای XU7، دریچه گاز با سیم کار میکنه. وقتی درِ کاپوت رو باز کنی و به سمت چپ موتور نگاه کنی (همون سمتی که راننده می‌شینه، نزدیک فیلتر هوا)، مجموعه دریچه گاز رو میبینی. سنسور دریچه گاز هم اون طرفِ اهرم سیم گاز قرار گرفته.
موتور TU5 تو پژو ۴۰۵ تیپ SLX نصب میشه. دریچه گاز این موتور برقیه. تو این مدلها، سنسور دریچه گاز یه قطعه جداشدنی نیست. بلکه سنسور موقعیت دریچه گاز داخل خودِ مجموعه دریچه گاز جاسازی شده و اصلاً قابل تعویض نیست. اگه سنسور خراب بشه، معمولاً باید کل یونیت دریچه گاز رو عوض کنی یا ببری پیش یه متخصص که تعمیرش کنه.
عملکرد و وظیفه سنسور دریچه گاز پژو 405
سنسور دریچه گاز پژو ۴۰۵ که به اسم TPS هم شناخته میشه، یکی از اون قطعات کلیدی تو سیستم سوخترسانی ماشینه. کار اصلی این سنسور اینه که بفهمه دریچه گاز چقدر باز یا بستهست و این اطلاعات رو بفرسته به کامپیوتر ماشین که همون ایسیو باشه. در واقع سیگنالی که این قطعه میفرسته باعث میشه ایسیو بفهمه راننده چقدر پدال گاز رو فشار داده.
وقتی راننده پاش رو میذاره رو گاز، دریچه گاز بازتر میشه تا هوای بیشتری وارد موتور بشه. سنسور دریچه گاز هم دقیقاً همون لحظه اندازه میگیره که دریچه چقدر باز شده و به ECU خبر میده. کامپیوتر ماشین هم بر اساس این اطلاعات، مقدار سوختی که باید پاشیده بشه و زمان جرقه رو تنظیم میکنه تا موتور درست و حسابی کار کنه.
یه کار مهم دیگه این سنسور اینه که به تنظیم دور آروم موتور کمک میکنه. وقتی پات رو از روی گاز برمیداری، ECU با کمک اطلاعاتی که از سنسور دریچه گاز میگیره متوجه میشه که دریچه بسته شده و باید دور موتور رو تو حالت مناسب نگه داره. برای همین این قطعه خیلی رو نرم کار کردن ماشین تو ترافیک و جاهایی که مجبوری وایستی تأثیر داره.
علائم خرابی سنسور دریچه گاز پژو ۴۰۵
چند تا نشانه هست که میشه بفهمی سنسور دریچه گاز پژو ۴۰۵ خراب شده:
ماشین خاموش میشه، مخصوصاً وقتی موتور سرده
ماشین بی‌دلیل گاز می‌خوره
گاز خوردنش یه کم دیر و کُنده
دور موتور بالا وایمیسته
دور موتور دیر پایین میاد
ماشین کپ میکنه
سوختش هم بیشتر میشه
علائم خرابی سنسور دریچه گاز پژو ۴۰۵ معمولاً تو گاز خوردن و دور موتور به‌هم‌ریختگی میاره. اگه این سنسور اطلاعات غلط به ECU بده، موتور دیگه نمی‌تونه سوخت و هوای ورودی رو درست تنظیم کنه و رفتار ماشین عجیب و غریب میشه.
یکی از رایج‌ترین نشانه‌های خرابی این سنسور، نوسان دور موتور تو حالت درجا هست. یعنی وقتی ماشین وایساده، دور موتور بالا و پایین می‌پره یا اصلاً یکنواخت نیست. بعضی وقتا هم دور موتور بی‌دلیل بالا می‌مونه و وقتی پاتو از روی گاز برداری، به‌زور برمی‌گرده سر جاش.
یه علامت دیگه هم اینه که ماشین بد گاز می‌خوره یا موقع شتاب‌گیری کپ میکنه. ممکنه پدال گاز رو فشار بدی ولی ماشین با تأخیر جواب بده، شتابش ضعیف باشه یا تو شروع حرکت یه حالت مکث و لرزش داشته باشی.
بعضی وقتا هم ماشین یه‌دفعه خاموش میشه، مخصوصاً وقتی گاز رو ول می‌کنی یا کلاچ می‌گیری. چون ECU بر اساس اطلاعات سنسور دریچه گاز، دور آرام موتور رو تنظیم میکنه و اگه داده‌ها اشتباه باشن، موتور نمی‌تونه تو دور پایین روشن بمونه.
دلایل خرابی سنسور دریچه گاز پژو ۴۰۵
اگه سنسور دریچه گاز ۴۰۵ خراب شده، باید دنبال یکی از این چند تا دلیل بگردی:
– آب یا رطوبت به سنسور دریچه گاز رسیده باشه
– فشار زیادی به سنسور دریچه گاز اومده باشه
– محفظه دریچه گاز کثیف شده باشه
– یا اینکه سنسور دیگه وقتش تموم شده باشه
حالا بیا ببینیم هر کدوم از اینا چطور اتفاق می‌افته و چه جوری میشه فهمید.
پایان عمر مفید سنسور دریچه گاز
این سنسور یه قطعه‌ست که همیشه با حرکت دریچه گاز در ارتباطه و به خاطر همین، با گذشت زمان ممکنه دقّتش رو از دست بده. وقتی خراب بشه، اطلاعات غلط میفرسته به ECU و موتور دیگه اونجوری که باید کار نمی‌کنه.
توی خیلی از ماشین‌ها، سنسور دریچه گاز یه جور مقاومت الکتریکیه. اون قسمت متحرک داخلش با مرور زمان ساییده میشه. این ساییدگی باعث میشه ولتاژی که می‌ره به کامپیوتر ماشین یا ناپایدار باشه یا اشتباه، و در نتیجه ماشین موقع گاز دادن یا توی دور آروم به مشکل می‌خوره.
کثیف بودن محفظه دریچه گاز
آلودگی و چربی روی دریچه گاز و دور و بر سنسورش هم از اون چیزهایی هست که میتونه حسابی به جانش بندازه و کارش رو به هم بریزه. وقتی گرد و خاک، روغن و دوده توی محفظه دریچه گاز جمع میشه، دیگه دریچه نمی‌تونه درست و دقیق باز و بسته بشه یا سنسور زاویه واقعی رو اشتباه می‌فهمه. جالبه که بعضی وقتا سنسور اصلاً خراب نیست، ولی همین کثیفی‌ها باعث میشه رفتارش طوری باشه که انگار کاملاً از کار افتاده.
یه مشکل خیلی رایج دیگه هم خرابی سوکت و سیم‌کشیه. وقتی فیش سنسور شل میشه، پایه‌هاش سولفاته می‌زنن، سیم‌ها قطع یا اتصالی می‌کنن، یا حتی برق خودرو نوسان داره، سنسور سیگنال اشتباه میفرسته. تو این حالت ممکنه خود سنسور کاملاً سالم باشه، ولی چون ارتباط برقیش درست برقرار نمی‌شه، ایسیو یه سری اطلاعات غلط میگیره و همه چیز به هم می‌ریزه.
تماس آب یا رطوبت با سنسور دریچه گاز
رطوبت و آب هم میتونن حسگر دریچه گاز رو خراب کنن. مثلاً اگه موتور رو درست نشورن و آب بره توی سوکتها، یا ماشین توی هوای خیلی مرطوب بمونه، ممکنه به اتصالات و قطعات داخلی سنسور آسیب برسه. این اتفاق بعضی وقتها باعث میشه سنسور یه وقتایی درست کار کنه و یه وقتایی نه، و بعضی وقتها هم کلاً از کار بیفته.
وارد شدن فشار بیش از حد به سنسور دریچه گاز
یکی دیگه از دلایلش اینه که دریچه گاز درست تنظیم نشده یا ضربه خورده. اگه مجموعه دریچه گاز دقیق تنظیم نباشه یا موقع تعمیرِ غیراصولی، فشار زیادی به سنسور بیاد، ممکنه سنسور از حالت کالیبره خارج بشه یا زودتر از موعد فرسوده بشه. استفاده از قطعه‌های بی‌کیفیت یا غیراستاندارد هم اوضاع رو بدتر میکنه و عمر سنسور رو کوتاه‌تر میکنه.
فشار زیاد به سنسور دریچه گاز هم باعث خرابیش میشه. مثلاً اونایی که عاشق کاتاف ماشین هستن، معمولاً پدال گاز رو خیلی بیشتر از حد معمول فشار میدن. اگه این جور رانندگی مدام ادامه پیدا کنه، توی درازمدت سنسور دریچه گاز رو به نابودی می‌کشونه.
راه‌های جلوگیری از خرابی سنسور دریچه گاز پژو ۴۰۵
واقعاً خراب شدن قطعات میتونه روی قیمت پژو ۴۰۵ اثر بذاره، پس بهتره تا جایی که میشه جلوشو بگیری. هر چند سنسور دریچه گاز پژو ۴۰۵ یه قطعه مصرفیه و با گذشت زمان خراب میشه، ولی با این کارا میتونی از خرابی زودهنگامش جلوگیری کنی:
هر چند وقت یه بار دریچه گاز رو تمیز کن که گرد و خاک، دوده و چربی روی کار سنسور اثر نذاره.
موتور رو با آب پرفشار مستقیم نشور.
سوکت و سیمکشی سنسور رو مرتب چک کن که شل یا قطع نشده باشه.
با تنظیمات دریچه گاز الکی ور نرو و دستکاریش نکن.
موقع تعمیر یا باز و بسته کردن دریچه گاز، مواظب باش ضربه یا فشار اضافی به سنسور نیاد.
همیشه با یه سبک رانندگی درست و معمولی برون.
نحوه عیب‌یابی سنسور دریچه گاز پژو 405
برای اینکه بفهمی سنسور دریچه گاز پژو ۴۰۵ خراب شده یا نه، اول باید وقتی ماشین خاموشه نگاهی به دریچه گاز بندازی. اگه دیدی دریچه به هر دلیلی باز مونده، بدون که سنسور دریچه گاز قطعاً خرابه. غیر از این، باید تست سنسور رو بدون دستگاه هم انجام بدی و زاویه دریچه گاز رو چک کنی. اگه زاویه دریچه از صفر بیشتر بود، اول سیم گاز رو بررسی کن. اگه سیم گاز سالمه، پس مشکل از خود سنسوره.
علاوه بر این دو راه، میتونی ولتاژ سیگنالی که سنسور دریچه گاز به ایسیو میفرسته رو هم اندازه بگیری تا بفهمی قطعه سالمه یا نه. ولتاژ استاندارد سنسور دریچه گاز پژو ۴۰۵ معمولاً این شکلیه:
وقتی دریچه بستهست و ماشین در حالت آرامه (Idle): حدود ۰.۴ تا ۰.۷ ولت
وقتی دریچه کاملاً بازه (WOT): حدود ۴ تا ۴.۵ ولت
اگه ولتاژی که به ایسیو میرسه خارج از این محدودهها بود، به احتمال زیاد سنسور خراب شده.
آیا تعمیر سنسور دریچه گاز پژو 405 امکان‌پذیر است؟
تعمیر سنسور دریچه گاز پژو 405 بعضی وقتا جواب میده، ولی همیشه بهترین راه نیست. اگه مشکل از کثیفی باشه، یا سوکتش سولفاته شده باشه، یا فیشش شل شده باشه، یا سیم‌کشی‌اش خراب باشه، معمولا با یه تمیزکاری ساده و درست کردن اتصال‌ها، درست میشه. بعضی وقتا هم خود سنسور سالمه، ولی به خاطر کثیفی دور دریچه گاز یا جاش درست جا نرفته باشه، علائم خرابی نشون میده.
ولی اگه داخل خود سنسور آسیب دیده باشه، مثلا مسیر مقاومتش ساییده شده باشه یا قطعه‌ش دچار خرابی برقی شده باشه، تعمیرش معمولا یا موقتیه یا تو خیلی از موارد اصلا شدنی نیست. چون سنسور دریچه گاز یه قطعه‌ی حساسه و دقتش خیلی مهمه. برای همین، تو بیشتر مواقع وقتی خرابی داخلی قطعی باشه، عوض کردن سنسور خیلی مطمئن‌تره.
قیمت سنسور دریچه گاز پژو ۴۰۵
الان که دارم اینو مینویسم (مرداد ۱۴۰۵)، قیمت سنسور دریچه گاز پژو ۴۰۵ حدوداً بین ۸۰۰ هزار تومن تا ۱.۶ میلیون تومنه. این اختلاف قیمت به خاطر مدلها و برندهای مختلفشه. یه نکته هم بگم که ایران خودرو معمولاً از سنسور شاخکدار استفاده میکنه.
کلام پایانی
تو این مطلب قراره ببینیم سنسور دریچه گاز پژو ۴۰۵ کجا قرار داره، چه کاری انجام میده، چرا خراب میشه و چه علائمی داره. خیلی از نشونههای خرابی این سنسور با خرابی قطعات دیگهی ماشین یکی هستن. برای اینکه دقیق بفهمی مشکل از همینه یا نه، باید با روشهایی که گفتیم عیبیابیش کنی. بهتره این کار رو بسپاری به یه تعمیرکار حرفهای. موقع خریدن سنسور جدید هم حتماً سراغ جنسهای خوب و معتبر برو. یه نکتهی مهم دیگه: اگه میخوای ماشین کارکرده بخری، حتماً قبل از خرید از یه کارشناس خودرو بخواه که سنسورها رو چک کنه تا خیالت راحت باشه.